Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam phát sinh hoạt động bán hàng cho thương nhân nước ngoài nhưng giao hàng trực tiếp cho doanh nghiệp chế xuất tại Việt Nam theo chỉ định của bên mua. Đây là trường hợp doanh nghiệp thường gặp vướng mắc trong việc xác định thuế suất thuế GTGT và điều kiện áp dụng thuế suất 0% đối với hàng hóa xuất khẩu tại chỗ. Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp các quy định pháp lý hiện hành để giúp doanh nghiệp xác định đúng chính sách thuế áp dụng đối với trường hợp này.
I. CƠ SỞ PHÁP LÝ
Luật số 90/2025/QH15 ngày 25 tháng 6 năm 2025 của Quốc Hội (sửa đổi, bổ sung một số điều của luật đấu thầu, luật đầu tư theo phương thức đối tác công tư, luật hải quan, luật thuế giá trị gia tăng, luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, luật đầu tư, luật đầu tư công, luật quản lý, sử dụng tài sản công);
Luật Thuế Giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 ngày 26 tháng 11 năm 2024 của Quốc hội;
Nghị định số 35/2022/NĐ-CP ngày 28 tháng 5 năm 2022 của Chính Phủ, quy định về quản lý khu công nghiệp và khu kinh tế;
Nghị định số 181/2025/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2025 của Chính Phủ, quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật thuế giá trị gia tăng;
Thông tư số 219/2013/TT-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2013 của Bộ Tài Chính;
II. QUY ĐỊNH THUẾ SUẤT THUẾ GTGT ĐỐI VỚI HÀNG HÓA BÁN CHO THƯƠNG NHÂN NƯỚC NGOÀI VÀ GIAO HÀNG VÀO KHU CHẾ XUẤT
Theo Điều 47a Luật số 90/2025/QH15 (sửa đổi, bổ sung một số điều của luật đấu thầu, luật đầu tư theo phương thức đối tác công tư, luật hải quan, luật thuế giá trị gia tăng, luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, luật đầu tư, luật đầu tư công, luật quản lý, sử dụng tài sản công) quy định như sau:
Đồng thời, theo khoản 2, Điều 2 của Nghị định 35/2022/NĐ-CP có nêu định nghĩa về doanh nghiệp chế xuất như sau:
Căn cứ vào điểm a, khoản 1 Điều 9, Luật Thuế Giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 ngày 26/11/2024 của Quốc hội quy định về thuế suất 0% như sau:
Căn cứ vào Điều 4, Luật số 90/2025/QH15 ngày 25/6/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng như sau:
Căn cứ theo khoản 1, Điều 18 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật thuế giá trị gia tăng như sau:
Căn cứ theo khoản 2, Điều 9 Thông tư 219/2013/TT-BTC, để được áp dụng thuế suất GTGT 0%, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
Như vậy, trường hợp doanh nghiệp nội địa bán hàng hóa cho thương nhân nước ngoài và thực hiện giao hàng tại Việt Nam theo chỉ định cho doanh nghiệp chế xuất được xác định là hoạt động xuất khẩu tại chỗ. Theo quy định của pháp luật thuế GTGT hiện hành, giao dịch này thuộc đối tượng áp dụng thuế suất thuế GTGT 0% nếu doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ các điều kiện về hợp đồng mua bán với thương nhân nước ngoài, tờ khai hải quan xuất khẩu tại chỗ, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt và các hồ sơ chứng từ liên quan theo quy định. Trường hợp không đáp ứng đầy đủ các điều kiện nêu trên, doanh nghiệp sẽ không được áp dụng thuế suất 0% mà phải kê khai, tính nộp thuế GTGT theo mức thuế suất thông thường đối với hàng hóa tiêu thụ nội địa.
III. VÍ DỤ MINH HỌA
VD1: Công ty TNHH A tại Việt Nam ký hợp đồng bán linh kiện điện tử cho Công ty B tại Hoa Kỳ. Theo hợp đồng, Công ty B chỉ định Công ty A giao hàng trực tiếp cho Công ty C là doanh nghiệp chế xuất tại Khu công nghiệp Quang Minh, Hà Nội và thanh toán tiền hàng qua ngân hàng. Công ty A có đầy đủ hồ sơ theo quy định như: Hợp đồng mua bán, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt và tờ khai hải quan xuất khẩu tại chỗ đã hoàn thành thủ tục hải quan. Trong trường hợp này, giao dịch được xác định là hàng hóa xuất khẩu tại chỗ và đủ điều kiện áp dụng thuế suất thuế GTGT 0%.
VD2: Công ty TNHH D tại Việt Nam ký hợp đồng bán quần áo cho Công ty E tại Hong Kong. Theo hợp đồng, Công ty D chỉ định Công ty E giao hàng trực tiếp cho Công ty F là doanh nghiệp chế xuất tại Khu công nghiệp Bảo Minh, Ninh Bình. Tuy nhiên, khi giao hàng, Công ty D chỉ thực hiện giao nhận hàng hóa thực tế giữa hai bên mà không mở tờ khai hải quan xuất khẩu tại chỗ. Do không đáp ứng đầy đủ hồ sơ chứng minh hoạt động xuất khẩu tại chỗ, giao dịch này sẽ bị xem là tiêu thụ nội địa và phải áp dụng thuế suất thuế GTGT thông thường là 8% theo quy định hiện hành.
IV. MỘT SỐ CÔNG QUY ĐỊNH VỀ THUẾ SUẤT THUẾ GTGT BÁN HÀNG HÓA CHO THƯƠNG NHÂN NƯỚC NGOÀI VÀ GIAO HÀNG THEO CHỈ ĐỊNH LÀ KHU CHẾ XUẤT
Công văn số 6108/DON-QLDN1 ngày 17/4/2026 của Cục Thuế tỉnh Đồng Nai quy định về chính sách thuế giá trị gia tăng như:
V. KẾT LUẬN
Tóm lại, trường hợp doanh nghiệp bán hàng hóa cho thương nhân nước ngoài và giao hàng theo chỉ định cho doanh nghiệp chế xuất tại Việt Nam được xác định là hoạt động xuất khẩu tại chỗ và thuộc đối tượng áp dụng thuế suất thuế GTGT 0% nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện về hợp đồng, tờ khai hải quan, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt và hồ sơ chứng từ liên quan theo quy định. Do đó, doanh nghiệp cần lưu ý chuẩn bị đầy đủ hồ sơ ngay từ thời điểm phát sinh giao dịch nhằm hạn chế rủi ro về thuế và đảm bảo đúng quy định trong quá trình kê khai, khấu trừ và hoàn thuế GTGT.
(Bài viết trên chỉ mang tính chất tham khảo và theo ý hiểu của người viết, không phải ý kiến tư vấn cụ thể cho bất kỳ trường hợp nào)
Biên soạn: Nguyễn Hằng Nga – Công ty TNHH Kiểm toán APS – 038.7534.951
Mọi thông tin xin liên hệ:
Công ty TNHH Kiểm toán APS
Địa chỉ: Số 46, Lô F2, Khu Đô thị mới Đại Kim – Định Công, Phường Định Công, TP. Hà Nội
Email: auditing.aps@gmail.com
Website: https://aps-audit.vn/
Facebook: https://www.facebook.com/APS.Audit
Tiktok: https://www.tiktok.com/@kiemtoanaps
Hotline/Zalo: 0979.508.565
