Trong thực tế áp dụng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), các doanh nghiệp đang kê khai và tính thu toàn bộ thu nhập phát sinh trong thời gian hoạt động tại địa bàn ưu đãi đều được hưởng ưu đãi thuế TNDN. Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật thuế hiện hành, chỉ các khoản thu nhập phát sinh trực tiếp từ hoạt động sản xuất kinh doanh của dự án đầu tư tại địa bàn ưu đãi mới được hưởng ưu đãi thuế. Các khoản thu nhập khác như các khoản tài trợ, xóa nợ… – không đáp ứng điều kiện có được hưởng ưu đãi thuế TNDN, dù doanh nghiệp đang hoạt động tại địa bàn ưu đãi không?
I. CƠ SỞ PHÁP LÝ
- Thông tư số 78/2014/TT-BTC ngày 18/6/2014 của Bộ Tài chính;
- Thông tư số 96/2015/TT-BTC ngày 22/6/2015 của Bộ Tài chính;
- Nghị định 218/2013/NĐ-CP ngày 26/12/2013 của Chính phủ
II. CÁC KHOẢN THU NHẬP KHÁC NHƯ CÁC KHOẢN TÀI TRỢ, XÓA NỢ,… ĐƯỢC HƯỞNG ƯU ĐÃI THUẾ TNDN KHÔNG?
– Tại Điều 3 Nghị định 218/2013/NĐ-CP ngày 26/12/2013 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật thuế TNDN quy định:
“Điều 3. Thu nhập chịu thuế
Thu nhập chịu thuế bao gồm thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ và thu nhập khác quy định tại Khoản 2 Điều này. Đối với doanh nghiệp đăng ký kinh doanh và có thu nhập quy định tại Khoản 2 Điều này thì thu nhập này được xác định là thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của cơ sở.
Thu nhập khác bao gồm:….
l) Các khoản tài trợ bằng tiền hoặc hiện vật nhận được;… ”.
– Tại khoản 2 Điều 19 Nghị định 218/2013/NĐ-CP ngày 26/12/2013 nêu trên quy định về điều kiện áp dụng ưu đãi thuế TNDN:
“2. Không áp dụng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp quy định tại Khoản 1, Khoản 4 Điều 4 và Điều 15, Điều 16 Nghị định này và không áp dụng thuế suất 20% quy định tại Khoản 2 Điều 10 Nghị định này đối với các khoản thu nhập sau:
……
d) Các khoản thu nhập khác quy định tại Khoản 2 Điều 3 Nghị định này không liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh được hưởng ưu đãi thuế (đối với trường hợp đáp ứng điều kiện ưu đãi về lĩnh vực, ngành nghề quy định tại Điều 15, Điều 16 Nghị định này) ”.
– Tại Khoản 1 Điều 5 Thông tư số 96/2015/TT-BTC ngày 22/6/2015 của Bộ Tài chính hướng dẫn về thuế TNDN có quy định:
“Điều 7. Thu nhập khác
Thu nhập khác bao gồm các khoản thu nhập sau: ”
Quà biếu, quà tặng bằng tiền, bằng hiện vật; thu nhập nhận được bằng tiền, bằng hiện vật từ các nguồn tài trợ; thu nhập nhận được từ các khoản hỗ trợ tiếp thị, hỗ trợ chi phí, chiết khấu thanh toán, thưởng khuyến mại và các khoản hỗ trợ khác. Các khoản thu nhập nhận được bằng hiện vật thì giá trị của hiện vật được xác định bằng giá trị của hàng hóa, dịch vụ tương đương tại thời điểm nhận
…..
Các khoản thu nhập khác theo quy định của pháp luật ”.
– Tại khoản 2 Điều 10 Thông tư số 96/2015/TT-BTC ngày 22/6/2015 của Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung một số nội dung tại Điều 18 Thông tư số 78/2014/TT-BTC hướng dẫn về thuế TNDN (đã được sửa đổi, bổ sung tại Điều 5 Thông tư số 151/2014/TT-BTC) như sau:
“2. Sửa đổi, bổ sung Khoản 4 Điều 18 Thông tư số 78/2014/TT-BTC như sau:
Doanh nghiệp có dự án đầu tư được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp do đáp ứng điều kiện về lĩnh vực ưu đãi đầu tư, địa bàn ưu đãi đầu tư xác định ưu đãi như sau:….
a) Doanh nghiệp có dự án đầu tư được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp do đáp ứng điều kiện về lĩnh vực ưu đãi đầu tư thì các khoản thu nhập từ lĩnh vực ưu đãi đầu tư và các khoản thu nhập như thanh lý phế liệu, phế phẩm của sản phẩm thuộc lĩnh vực được ưu đãi đầu tư, chênh lệch tỷ giá liên quan trực tiếp đến doanh thu, chi phí của lĩnh vực được ưu đãi, lãi tiền gửi ngân hàng không kỳ hạn, các khoản thu nhập có liên quan trực tiếp khác cũng được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp)…
b) Doanh nghiệp có dự án đầu tư được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp do đáp ứng điều kiện ưu đãi về địa bàn (bao gồm cả khu công nghiệp, khu kinh tế, khu Công nghệ cao) thì thu nhập được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp là toàn bộ thu nhập phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh trên địa bàn ưu đãi trừ các khoản thu nhập nêu tại điểm a, b, c Khoản 1 Điều này.
…
– Doanh nghiệp có dự án đầu tư được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp do đáp ứng điều kiện về địa bàn có phát sinh thu nhập ngoài địa bàn thực hiện dự án đầu tư thì:
(i) Nếu khoản thu nhập này phát sinh tại địa bàn không thuộc địa bàn ưu đãi đầu tư thì không được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo điều kiện địa bàn.
(ii) Nếu khoản thu nhập này phát sinh tại địa bàn thuộc địa bàn ưu đãi đầu tư thì được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo điều kiện địa bàn. Việc xác định ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản thu nhập này được xác định theo từng địa bàn căn cứ theo thời gian và mức ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp của doanh nghiệp tại địa bàn thực hiện dự án đầu tư”.
Từ các quy định trên, trường hợp Công ty đang được hưởng ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp theo điều kiện ưu đãi địa bàn, nhận được khoản tiền tài trợ, xóa nợ,…được xác định là khoản thu nhập khác, không phải là thu nhập phát sinh từ dự án đầu tư đang được hưởng ưu đãi theo điều kiện địa bàn ưu đãi nên không được hưởng ưu đãi về thuế TNDN theo quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật về thuế.
III. CÔNG VĂN TRẢ LỜI CỦA CƠ QUAN THUẾ
Công văn số 3363/CT-CS ngày 22/08/2025 của Thuế Thành phố Cần Thơ đã hướng dẫn rằng khoản tiền tài trợ nhận được từ các tổ chức, quỹ hỗ trợ quốc tế được xác định là thu nhập khác, không phải thu nhập phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh của dự án đầu tư tại địa bàn ưu đãi, do đó không được hưởng ưu đãi thuế TNDN.
Công văn số 995/TCT-CS ngày 28/02/2025 của Cục Thuế hướng dẫn xác định ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp áp dụng hưởng ưu đãi thuế theo địa bàn.
IV. KẾT LUẬN
Như vậy các khoản thu nhập không thuộc thu nhập phát sinh trên địa bàn ưu đãi đầu tư, không thuộc thu nhập từ hoạt động sản xuất kinh doanh của dự án đầu tư thì không được hưởng ưu đãi thuế TNDN. Doanh nghiệp phải tính riêng thu nhập từ hoạt động sản xuất kinh doanh được hưởng ưu đãi thuế TNDN và thu nhập từ hoạt động sản xuất kinh doanh không được hưởng ưu đãi thuế TNDN để kê khai nộp thuế riêng.
Doanh nghiệp cần rà soát, phân loại và hạch toán rõ ràng từng khoản thu nhập để áp dụng ưu đãi thuế TNDN đúng quy định, tránh rủi ro bị truy thu, xử phạt khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra.
(Bài viết mang tính chất tham khảo, được tổng hợp theo các quy định pháp luật thuế hiện hành tại thời điểm biên soạn và không thay thế cho ý kiến tư vấn thuế cụ thể cho từng trường hợp.)
Biên soạn: Trần Hồng Sơn – Công ty TNHH Kiểm toán APS – 086.755.7362
Mọi thông tin xin liên hệ:
Công ty TNHH Kiểm toán APS
Địa chỉ: Số 46 Lô F2, KĐT Đại Kim, Phường Định Công, Thành phố Hà Nội, Việt Nam.
Email: auditing.aps@gmail.com
Website: https://aps-audit.vn/
Facebook: https://www.facebook.com/APS.Audit
Tiktok: https://www.tiktok.com/@kiemtoanaps
Hotline/Zalo: 0979.508.565
