Từ ngày 01/01/2026, một điểm cực kỳ quan trọng mà kế toán phải nắm là: bán hàng nông – lâm – thủy sản chưa chế biến (hoặc chỉ sơ chế thông thường) trong một số trường hợp không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT nhưng vẫn được khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
I. Cơ sở pháp lý
- Nghị định 181/2025/NĐ-CP Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật thuế GTGT
- Nghị định 359/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 181/2025/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2025 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tang
II. Thuế GTGT đối với bán hàng nông – lâm – thủy sản chưa chế biến hoặc chỉ sơ chế thông thường
1. Hàng hóa nhập khẩu Nông – Lâm – Thủy sản (Từ 01/01/2026)
Ở khâu nhập khẩu thì hàng hóa sẽ thuộc đối tượng KHÔNG CHỊU THUẾ và sau đó khi Công ty bán ra sẽ xảy ra 3 tình huống:
a) Bán cho Doanh nghiệp – Hợp tác xã – Liên hiệp Hợp tác xã
– Không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT
– Trên tờ khai thuế GTGT: chỉ tiêu [32a]
– ĐƯỢC KHẤU TRỪ thuế GTGT đầu vào
*Căn cứ: Điểm a Khoản 1b Điều 4 Nghị định 181/2025/NĐ-CP (bổ sung bởi Điều 1 – Nghị định 359/2025/NĐ-CP).
b) Bán cho các đối tượng như hộ, cá nhân sản xuất – là đối tượng tiêu dùng trực tiếp
– Tính thuế GTGT theo thuế suất 5% và trên tờ khai thuế GTGT: chỉ tiêu [30] [31]
*Căn cứ: Điểm b, Khoản 1 Điều 1 Nghị định 359/2025/NĐ-CP
c) Nhập khẩu xong chế biến thành sản phẩm khác, chế biến sâu
– Tính thuế GTGT theo thuế suất 10% và trên tờ khai thuế: chỉ tiêu [32] [33]
2. Mặt hàng Nông – Lâm – Thủy sản doanh nghiệp tự sản xuất
a) Bán ra chưa chế biến/chỉ sơ chế
– KCT theo đúng điều kiện của Khoản 1b Điều 4 Nghị định 181/2025/NĐ-CP (bổ sung bởi Nghị định 359/2025/NĐ-CP).
b) Nếu chế biến sâu
– 10% (không còn thuộc nhóm “chưa chế biến hoặc chỉ sơ chế thông thường”).
Hoạt động thương mại (mua đi – bán lại)
Tương tự như công đoạn nhập khẩu.
III. Kết luận
Từ ngày 01/01/2026, chính sách thuế GTGT đối với hàng hóa nông – lâm – thủy sản chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường có những điểm thay đổi quan trọng mà doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý. Theo quy định mới, mặc dù các mặt hàng này thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT trong một số trường hợp, nhưng doanh nghiệp vẫn được khấu trừ thuế GTGT đầu vào nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo pháp luật thuế.
Việc xác định đúng đối tượng bán hàng, đúng tính chất hàng hóa (chưa chế biến, sơ chế hay đã chế biến) và đúng cách kê khai trên tờ khai thuế GTGT là yếu tố then chốt để tránh rủi ro sai sót, truy thu và xử phạt về thuế. Do đó, doanh nghiệp cần rà soát lại quy trình mua – bán – hạch toán – kê khai thuế, đồng thời cập nhật kịp thời các quy định tại Nghị định 181/2025/NĐ-CP và Nghị định 359/2025/NĐ-CP để đảm bảo tuân thủ và tối ưu quyền lợi thuế hợp pháp của mình.
(Bài viết mang tính chất tham khảo, được tổng hợp theo các quy định pháp luật thuế hiện hành tại thời điểm biên soạn và không thay thế cho ý kiến tư vấn thuế cụ thể cho từng trường hợp.)
Biên soạn: Phạm Sỹ Tuấn – Công ty TNHH Kiểm toán APS – 00976.534.182
Mọi thông tin xin liên hệ:
Công ty TNHH Kiểm toán APS
Địa chỉ: Số 46 Lô F2, KĐT Đại Kim, Phường Định Công, Thành phố Hà Nội, Việt Nam.
Email: auditing.aps@gmail.com
Website: https://aps-audit.vn/
Facebook: https://www.facebook.com/APS.Audit
Tiktok: https://www.tiktok.com/@kiemtoanaps
Hotline/Zalo: 0979.508.565
